Devotie · Brons & metaal

Tibetaanse reiswierookbrander, koper met nieuwzilver, turkoois en koraal

€ 135,00

Een Tibetaanse reiswierookbrander die drie functies verenigt in één gebogen corpus van gedreven koper met opgelegd nieuwzilverwerk. In het bovenvlak vijf omkraagde openingen die uitmonden in de holle romp: de stokjes vinden daar diepte en steun, hellen naar voren en branden boven de verdiepte, aflopende asgoot — de as valt in de goot, niet in de romp. Diezelfde romp is de voorraadberging, afsluitbaar met de gewelfde dop aan originele ketting. De goot is bovendien breed genoeg om dikke Tibetaanse wierook liggend te branden. Een doordacht reisontwerp: branden, as opvangen en voorraad meenemen in één stuk.

Materialen

Het corpus is koper, uit plaat gedreven en met hardsoldeer samengesteld. De plaquettes en parelranden zijn nieuwzilver (ook wel alpaca of maillechort): een blanke legering van koper, nikkel en zink, zónder zilvergehalte. Een zuurtest gaf een blauwe reactie — de kleurreactie van nikkel — en geen rood. De steentjes zijn echte turkoois in het traditionele witte cementbed — onder de loep poreus, met onderling vorm- en kleurverschil, wat glaspasta uitsluit. Op de lange zijde, in de bovenhoek aan de dopzijde, één rood koraal: een doorboorde kraal op een bevestigingspen in het cementbed — de traditionele montage. De penpunt is door slijtage van de kraal zichtbaar geworden, een ouderdomskenmerk dat zich niet laat namaken.

Handwerk, aantoonbaar

Elke plaquette is afzonderlijk gedreven en met de hand geciseleerd: de arceringen verschillen per stuk in richting en steek, meerdere plaquettes zijn opengewerkt, en de montage toont de kleine onregelmatigheden van handzetwerk — net niet gelijk verdeeld, soldeerhalo's van wisselende breedte, parelranden per segment aangezet. De acht gelukssymbolen (Ashtamangala) zijn verdeeld over de twee lange zijden — vier per zijde, en alle acht zijn op het object geïdentificeerd, elk precies één keer: het wiel van de leer, de eindeloze knoop, de schelphoorn, de lotus, de twee gouden vissen, de overwinningsbanier, de schatvaas en de parasol. Het ene kopse vlak draagt de zittende Boeddha op lotustroon, het andere de gekruiste vajra.

Datering

Dit type is lang gemaakt en wordt door Tibetaanse werkplaatsen tot op heden voortgezet. Nieuwzilver werd vanaf het einde van de negentiende eeuw in de Himalaya gangbaar en is in de twintigste eeuw het gebruikelijke blanke metaal voor dit werk. Het materiaal geeft dus geen bovengrens, maar wel een ondergrens: niet ouder dan circa 1900. Wat voor ouderdom pleit is het gebruiksbeeld: individueel drijfwerk in plaats van persvorm, echte turkoois en koraal in cementbed in plaats van glas, en ver gevorderde slijtage — de parelrand van de dop is aan één zijde platgesleten door decennia dezelfde handbeweging. Mijn inschatting: Tibetaans werk, twintigste eeuw, waarschijnlijk voor het midden daarvan. Een hard bouwjaar claim ik zonder merk niet.

Staat

Compleet: dop met ketting, alle plaquettes en randen, turkoois voltallig, één verweerd koraal. Deuken in het koperen corpus en groene corrosie in de asgoot, passend bij echt gebruik. Het nieuwzilverwerk is gepolijst; het koperen corpus is bewust met patina gelaten.

Lengte 31 cm, hoogte 7,5 cm.

Object	Reiswierookbrander: brander, asgoot en voorraadkoker in één corpus, met dop aan ketting
Herkomst	Tibet of Tibetaanse werkplaats
Datering	Twintigste eeuw, waarschijnlijk voor het midden daarvan
Materiaal	Gedreven koper; plaquettes en parelranden van nieuwzilver (zuurtest: nikkelreactie, geen zilvergehalte); echte turkoois in cementbed; één rood koraal
Decor	Complete Ashtamangala (alle acht gelukssymbolen, elk eenmaal, verdeeld over beide zijden), vier toornige hoekfiguren, Boeddha op lotustroon, gekruiste vajra
Afmetingen	Lengte 31 cm, hoogte 7,5 cm
Staat	Compleet; deuken in het corpus en corrosie in de asgoot passend bij gebruik; koraal verweerd; nieuwzilverwerk gepolijst, koper met patina
Verzending	Verzending mogelijk; ophalen in Sneek kan ook

In de mand Bod doen via WhatsApp

Past de prijs net niet? Een serieus bod is welkom — ook per e-mail.

Volg mij ook op Instagram voor nieuwe vondsten: @schievink.antiek